به گزارش خبرنگار روابط عمومی دانشکده بهداشت؛ «سرمایه اجتماعی» در نگاه عام، به شبکه روابط و پیوندهایی گفته می‌شود که مثل یک پشتوانه یا منبع ارزشمند، راه را برای رسیدن به اهداف فردی و جمعی در جامعه هموار می‌کند. اما وقتی پای محیط کار و سازمان به میان می‌آید، این مفهوم رنگ و بویی تخصصی‌تر به خود می‌گیرد و تحت عنوان «سرمایه اجتماعی شغلی» شناخته می‌شود؛ جریانی زنده و ساختاری در دل سازمان که موتور محرک همکاری‌های تیمی و تحقق اهداف مشترک است.

 

این سرمایه ارزشمند بر سه ستون اصلی استوار است: نخست «اعتماد» یعنی اطمینان‌خاطر از رفتار صادقانه و قابل اتکای همکاران و مدیران؛ دوم «عمل متقابل» به معنای حمایت دوجانبه و دست‌گیری از یکدیگر در روزهای سخت کاری؛ و در نهایت «شبکه‌سازی» به‌مفهوم گسترش روابط سالم و مؤثر بین‌فردی درون و برون‌سازمانی.

 

نگاه به سرمایه اجتماعی شغلی به عنوان یک دارایی زنده و قابل‌مدیریت، این فرصت را به مدیران می‌دهد تا با برنامه‌ریزی و مداخلات درست، بهره‌وری مجموعه را بالا ببرند. این مؤلفه از یک طرف با تشویق کار تیمی و تسهیل دسترسی به منابع حمایتی، روح زندگی را به محیط کار تزریق می‌کند و از طرف دیگر، نتایج پژوهش‌ها نشان می‌دهد که نقش سپری محافظتی را برای روان کارکنان دارد.

 

به‌طوری‌که هرچه سرمایه اجتماعی در یک محیط کاری قوی‌تر باشد، رضایت و اشتیاق شغلی پرسنل بالاتر رفته و فرسودگی هیجانی و استرس‌های فرساینده کاری به‌طور چشمگیری رنگ می‌بازند.

 

رضوانه رخشانی‌مهر؛ دانش آموخته دوره MD-MPH با اشاره به پژوهش انجام شده در دانشگاه علوم پزشکی ایران، گفت: اختلالات روانی شایع، از جمله افسردگی اساسی، اضطراب فراگیر و اختلال وسواس فکری–عملی، از مسائل مهم سلامت در جمعیت شاغل هستند و می‌توانند کیفیت زندگی، عملکرد شغلی و بهره‌وری کارکنان را تحت تأثیر قرار دهند.

 

وی با بیان اینکه شناخت عوامل محیط کار مرتبط با سلامت روان، یکی از موضوعات مهم در حوزه سلامت شغلی به شمار می‌رود، افزود: سرمایه اجتماعی شغلی بالاتر با وضعیت مطلوب‌تر سلامت روان کارکنان ارتباط دارد و در این پژوهش، افزایش سرمایه اجتماعی شغلی با شانس کمتر ابتلا به اختلالات روانی شایع مورد بررسی قرار گرفت.

 

رخشانی مهر خاطرنشان کرد: یافته مهم‌تر مطالعه در تحلیل آینده‌نگر به دست آمد؛ جایی که سرمایه اجتماعی شغلی افقی، یعنی کیفیت روابط، اعتماد و حمایت میان همکاران هم‌سطح، پایدارترین ارتباط را با سلامت روان نشان داد. این بُعد از سرمایه اجتماعی با خطر کمتر بروز افسردگی اساسی، اضطراب فراگیر و هرگونه اختلال روانی شایع همراه بود؛ این در حالی است که بعد عمودی یعنی رابطه با مدیران ارتباط مستقلی از خود نشان نداد.

 

این پژوهشگر یادآور شد: یافته‌های این پژوهش بر اهمیت روابط اجتماعی در محیط کار تأکید دارد و نشان می‌دهد که توجه به اعتماد، حمایت و کیفیت تعامل میان همکاران می‌تواند در کنار سایر مداخلات، به‌عنوان بخشی از رویکردهای مؤثر در ارتقای سلامت روان در محیط‌های کاری مورد توجه قرار گیرد.